ဖော်ပြချက်
"ငါ ဘုရားပြောတာမလို့ မယုံပါနဲ့ဦး
သင်ကိုယ်တိုင် စိစစ်ပြီးမှ ယုံပါ"
လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၆၀ဝ ကျော်ကတည်းက
ဗုဒ္ဓက ရဲရဲဝံ့ဝံ့ လမ်းညွှန်ခဲ့တဲ့ ဒီစကားဟာ
ယနေ့ခေတ် စိတ္တဗေဒနဲ့ ယုတ္တိဗေဒ အယူအဆတွေထက်တောင် ရှေ့ရောက်နေခဲ့ပါတယ်။
Critical Thinking (ဝေဖန်ပိုင်းခြား စဉ်းစားခြင်း) ဆိုတာ မိမိ ကြားသမျှ၊ သိသမျှ၊ တွေးသမျှကို မျက်စိစုံမှိတ် မယုံကြည်မီ အတွေးအခေါ်ဆိုင်ရာ ဘက်လိုက်မှုတွေ(Cognitive Biases) ကို ဖယ်ရှားပြီး ဓမ္မဓိဋ္ဌာန်ကျကျ ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာ စိစစ်တဲ့ အသိဉာဏ်စနစ်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒီစာအုပ်ထဲမှာ...
မိမိစွဲကိုင်ထားတဲ့အယူအဆတစ်ခုကို "ဒါဟာ ငါ့ရဲ့ ဘက်လိုက်မှုလား၊ အမှန်တရားလား" လို့ ပြန်လည်ဆန်းစစ်စေတဲ့ Self-Reflexivity နည်းလမ်း၊
သဒ္ဓါ (ယုံကြည်မှုကြောင့်ဘက်လိုက်မှု)၊ ရုစိ (သဘောကျမှုကြေင့်ဘက်လိုက်မှု)၊ အနုဿဝ (တစ်ဆင့်စကား)၊
အာကာရပရိဝိတ္တက (ယုတ္တိဆန်ရုံမျှဖြင့် စွဲလမ်းမှု) နဲ့ ဒိဋ္ဌိနိဇ္ဈာနက္ခန္တိ (မိမိဝါဒနဲ့ ကိုက်ညီလို့ အတည်ယူမှု) ဆိုတဲ့ Biasesတွေကို ပယ်ဖျက်ပုံ၊
အစဉ်အလာ၊ ဆရာ့စကား၊ စာပေကျမ်းဂန် ဆိုတာတွေကို ကျော်လွန်ပြီး "တကယ့် ရလဒ်နဲ့ အကျိုးကျေးဇူး" ကို လက်တွေ့စမ်းသပ် ဆုံးဖြတ်ခိုင်းတဲ့ Scientific Mindset၊
စိတ်လှုပ်ရှားမှုနဲ့ ခံစားချက်တွေကို ဖယ်ရှားကာ အရာရာကို အကြောင်းနဲ့အကျိုးကို သဘာဝအတိုင်း ရှုမြင်တဲ့ သုတေသနအမြင် စတဲ့
ဗုဒ္ဓရဲ့ Critical Thinking နည်းစနစ်တွေကို
ပိဋကတ်တော်လာ အဓိက သုတ္တန်ကြီး
တွေဖြစ်တဲ့ ဒီဃနခသုတ်၊စင်္ကီသုတ်၊
ကေသမုတ္တိသုတ်(ကာလာမသုတ်)တို့ကို အခြေပြုပြီး ဗုဒ္ဓရဲ့ စိစစ်ရေးစနစ်တွေကို သိပ္ပံနဲ့နိယာမ အမြင်တွေနဲ့ ဆန်းစစ်ပြထားပါတယ်။
သတင်းအချက်အလက် ပိုမိုများပြားပြီး
စိတ်ခံစားမှုနောက် အလွယ်တကူ လိုက်ပါလွယ်တဲ့
ဒီနေ့ခေတ်အတွက် ဗုဒ္ဓရဲ့ ဝေဖန်ပိုင်းခြား
စဉ်းစားခြင်း နည်းစနစ်တွေဟာ
မိမိရဲ့ အတွေးအခေါ်ကို ပြောင်းလဲပေးမဲ့
အဖိုးတန် လမ်းညွှန်ချက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။